czwartek, 28 sierpnia 2014

Gdy zajdzie słońce...

Są wakacje więc czasu pod dostatkiem na wszystko. Dlatego postanowiłam nadrobić zaległości w czytaniu. Najpierw wróciłam do starego dobrego Harrego Pottera, żeby po raz kolejny zapuścić się w zupełnie inny świat. Ta książka się nigdy nie starzeje. Daję głowę, że nawet mając 60 lat dalej będę to czytać z taką samą radością i zainteresowaniem. Ale w międzyczasie pomyślałam sobie, że o ile potteromania zawładnęła mną całkowicie, o tyle uniknęłam jakimś sposobem innego wariactwa. Mianowicie szaleństwa wokół "Zmierzchu" i całej sagi. Jak to się stało? Do teraz nie mam pojęcia. Może dlatego, że w  momencie polskiej premiery byłam w gimnazjum i bardzo mi zależało, żeby nie robić czegoś, co robią wszyscy dookoła. Dlatego, mimo powszechnego zainteresowania, nie dałam się namówić.
Ponieważ papier znosi wszystko, co czasami jest niepokojące. Mimo bardzo różnych opinii na temat książki, gdzie te pochlebne pochodzą szczególnie od wiernych fanek Roberta Pattinsona o średniej wieku 13 lat, wreszcie po nią sięgnęłam.
Jedno, co mogę powiedzieć od razu, to to, że książka jest wciągająca. I choć nie jest to literatura wyższych lotów, to czyta się przyjemnie. W każdym razie przebiwszy się najpierw przez pierwsze 50 stron, które są koszmarne. Odniosłam wrażenie, jakby autorka uczyła się dopiero konstruować pełne zdania i dopiero na 51 stronie udało jej się to w pełni. Poza tym wygląda to momentami tak, jakby chciano na siłę przedłużyć tekst. No bo błagam, zdania typu: "Umyłam zęby. Uczesałam włosy. Zeszłam na dół do kuchni, żeby zrobić śniadanie." Naprawdę nie wiele wnoszą do akcji, a byłoby sto razy lepiej, gdyby nie było ich wcale. No nic, kiedy już się przetrwa te strasze początkowe strony dostajemy romansidło rodem z harlekina. I to jest podstawowy argument, dlaczego "Zmierzchu" nie czytają chłopcy. Po prostu dla nich to mało interesujące. Wiadomo, że dziewczyny to kochają, więc, to, stety niestety, książka tylko dla nich. Dalej robi się trochę bardziej groźnie i akcja nabiera zupełnie innego tempa, a z sielankowości pozostaje niewiele.
To co irytujące, to momentami zachowanie głównej bohaterki i mdłość postaci, ale to już jest absolutnie subiektywne, więc nie należy się czepiać.
Pochwalić za to można swobodę i naturalność dialogów. Stephanie Mayer momentami przeczy sama sobie. Każdy, kto kiedykolwiek próbował pisać opowiadania, wie, że dialog to najtrudniejsza w nim forma. Jej udaje się to naprawdę dobrze. A do tego narracja pierwszoosobowa, która też nie jest łatwa, choć ostatnio bardzo modna. Tu jest trochę gorzej, bo niepotrzebne przedłużanie tematu jest zbędne, ale, nie można powiedzieć, że nie, jak na debiut to jest naprawdę dobrze.
Czy watro przeczytać? Dość powiedzieć, że pierwszego dnia premiery sprzedano 1,3 mln egzemplarzy, w Stanach Zjednoczonych zapanowała szaleńcza mania, a druga część cyklu utrzymywała się na pierwszym miejscu bestsellerów New York Timesa przez 51 tygodni. Jeśli ktoś szuka czegoś lekkiego, przewidywalnego do szpiku kości, walki dobra ze złem i wszechobecnych wampirów, nie oczekując przy tym niezwykłości, to książka właśnie dla niego.


poniedziałek, 4 listopada 2013

"Iż Polacy nie gęsi..."

Było o sporcie, było o językach w sporcie, to teraz będzie o samych językach.
Może przez to, że ostatnio dość często mam styczność z obcokrajowcami i zdarza nam się rozmawiać o językach obcych, zwróciłam większą uwagę na przydatność języka polskiego.
Kiedyś wydawało mi się, że polski jest użyteczny tylko w Polsce, no bo gdzie indziej niby można się dogadać po polsku..(?) Jakiś dziwny język, który nie dość, że tylko szeleści, to jeszcze nie za bardzo da się go wymówić. Okazuje się jednak, że jesteśmy w nadwyraz komfortowej sytuacji. Bo jakby się dobrze nad tym zastanowić, to, jeśli dostatecznie bardzo się skupimy, możemy zrozumieć Czecha, Słowaka, Ukraińca, Rosjanina, Białorusina, może i Litwina, z pewnym trudem ale też Słoweńca.. Całkiem sporo. A taki biedny Anglik? Generalnie zna on tylko swój własny język (bo niby po co mu inny skoro cały świat mówi po angielsku). To całkiem smutne, znać tylko jeden język i do tego swój ojczysty... Niemcy mają trochę lepiej (?). Oni mają jeszcze Austrię i Szwajcarię, malutki Liechtenstein no i północne Włochy. (Chociaż jeśli ktoś uważa, że jego niemiecki jest świetny, to polecam pojechać do Austrii. Wszelka wiara we własne umiejętności w porozumiewaniu się tym językiem znika natychmiast po przekroczeniu granicy) Ale idźmy dalej całkowicie na zachód do Hiszpanii. Hiszpan z powodzeniem zrozumie Portugalczyka i jeśli skupi się dostatecznie bardzo to i Włocha. Poza tym... koniec.

Pojawia się więc pytanie, czy ten polski jest naprawdę aż tak bezużyteczny?

W kontekście wakacji w "ciepłych krajach" na pewno tak, ale jeśli popatrzymy globalnie na całą Europę, okazuje się, że wcale nie mamy najgorzej. No bo weźmy takich Węgrów na przykład. Oni, biedaki, nie są w stanie porozumieć się z nikim innym poza samymi sobą, bo absolutnie nikt nie rozumie, co mówią. Finowie też cierpią na podobny problem. No dobrze, ale skoro polski okazuje się być tak użyteczny,
dlaczego wszyscy porozumiewamy się po angielsku?

Ano dlatego, że angielski jest prosty. Spróbuj objaśnić obcokrajowcowi siedem przypadków i jeszcze odmianę czasowników... Nie ma mowy. O zmiękczeniach i dwuznakach nawet nie mówiąc, bo o ile wyraz "chrząszcz" nie jest jeszcze nie do przeskoczenia, o tyle już "ściółka" nastręcza dużo więcej trudności. I to jest właśnie podstawowy problem języka polskiego. Ma zbyt trudną gramatykę i zbyt trudno jest go wymówić. Z drugiej strony, chyba nie chciałabym, żeby nagle cały świat zaczął mówić po polsku. Znikła by cała radość z odkrywania nowych języków.

W takim razie, jakich języków się uczyć?

Dzisiaj chcąc nie chcąc wszyscy znamy angielski, głównie dlatego, że on nas cały czas otacza i nie możemy się go nijak pozbyć z naszego życia. Przejmujemy coraz więcej wyrazów z angielskiego, a pół Internetu funkcjonuje tylko po angielsku. Więc tak, na pierwszym miejscu na pewno jest angielski. Drugi? to już zależy od indywidualnych potrzeb. Myślę, że niemiecki, francuski, włoski, hiszpański (tak modny ostatnio). Dalej są języki mniej popularne, ale o wiele bardziej cenione jak norweski (ostatnio widziałam ogłoszenie na wynajem pokoju w zamian za korepetycje z norweskiego, całkiem niezły układ), języki bałkańskie czy języki "bloku wschodniego".

Tylko po co uczyć się aż tylu różnych języków skoro wszędzie dogadamy się po angielsku?

Dla własnej satysfakcji? Bo zawsze jest milej, kiedy możemy porozmawiać z kimś w jego ojczystym języku. A kiedy ktoś mówi o naszym kulejącym włoskim, że jest świetny, wtedy robi się jeszcze przyjemniej. Poza tym po dwóch pierwszych językach, dalej już idzie łatwo. Jest cała masa podobieństw, o których czasem nawet nie mamy pojęcia.

A jak się uczyć małym nakładem finansowym?

Wszyscy wiemy ile kosztują książki do nauki języków obcych. Ceny są kolosalne, a poza tym często brakuje motywacji i czasu, żeby po taką książkę sięgnąć. Co robić w takim razie? Jeśli chcemy nauczyć się angielskiego polecam oglądanie filmów z napisami. Trochę rozrywki połączonej z nauką. Ale bardzo ważne jest, żeby nie oglądać bezmyślnie. Trzeba słuchać, co mówią aktorzy i konfrontować to z napisami. Z czasem można próbować oglądać tylko po angielsku. Bardzo dobrą metodą jest angielski film z angielskimi napisami, bo czasem niewprawnym uszom, trudno usłyszeć i zrozumieć wszystko. Poza tym teraz masa portali oferuje bezpłatną naukę języka. Słuchania, czytania, przeróżne ćwiczenia, ale co najlepsze moim zdaniem, wszystkie te portale funkcjonują na zasadzie portali społecznościowych, więc można bardzo łatwo porozmawiać z ludźmi z całego świata.  Te metody można stosować do każdego innego języka, choć może to być momentami dość trudne.

Znajomość języka obcego może się przydać w każdej sytuacji. Nigdy nie wiemy. Może kiedyś zmieni nasze życie. Z pozoru rzecz nie niezbędna do życia, sprawi, że dawny wymysł o nauce np. węgierskiego bardziej zyska na znaczeniu niż moglibyśmy kiedykolwiek przypuszczać.

środa, 4 lipca 2012

Wszystkie języki sportu


W sobotę zaczął się 99. Tour de France i przy okazji transmisji przyszła mi do głowy pewna sprawa. Każda dyscyplina sportu ma swój własny język. I wcale nie chodzi mi tutaj o pojęcia typowe dla którejś, ale o zwykły język do porozumiewania. Zazwyczaj jest angielski, ale nie zawsze…

Z jakiejś, nikomu nie znanej, przyczyny językiem siatkówki na przykład jest język włoski. Nie wiem, czy ktoś zwrócił na to uwagę. Może to przez to, że włoskie siatkarskie Serie A jest jedną z najmocniejszych lig na świecie (co do tego nie ma wątpliwości, bo wystarczy spojrzeć na Ligę Mistrzów i panowanie Trentino Volley). W związku z tym wielu doskonałych zawodników gra właśnie tam i, chcąc nie chcąc, uczy się rodzimego języka. Poza tym włoski jest stosunkowo prosty w swojej formie. Weszło więc w zwyczaj, że jeśli trener nie jest z tego kraju, co zawodnicy (jeśli chodzi o kadry narodowe), to mówi się po włosku, bo większość go zna i rozumie, a jeśli nie, to szybko może się go nauczyć. W klubach jest to jeszcze pospolitsze, bo właśnie, większość zawodników ma w swojej karierze „włoski” epizod. Zagadką pozostaje tylko jedna rzecz… Dlaczego Andera Anastasi rozmawia z naszymi siatkarzami po angielsku…?

Wracając do tematu kolarstwa to tutaj przeważa zdecydowanie francuski. Ale to chyba dość prosto wytłumaczyć. Najważniejszy wyścig każdego sezonu odbywa się właśnie tam. Poza tym jest wiele pomniejszych wyścigów, czy to wieloetapowych, czy klasyków, w których ściga się czołówka światowa. Francja przyciąga, bo ma bardzo dobre drogi, ma doskonałą realizację, a co za tym idzie wielu kibiców, a więc i sponsorów. To taka samo nakręcająca się  maszyna działające wcale nie najgorzej. W ten sposób wielu kolarzy, spędzając niezliczone miesiące we Francji, uczy się tamtejszego języka. Wielu z nich z resztą przenosi się tam ze swoich rodzinnych stron. Z francuskim jest jeszcze jedna ciekawa sprawa. Jest to język piękny i zawsze kojarzył mi się z wyższymi sferami. Taki język arystokracji. No może nie wszyscy kolarze są arystokratami, ale żeby nim zostać na pewno nie można być zwykłym, przeciętnym człowiekiem. Kolarz (zwłaszcza chyba szosowy) to człowiek zrobiony ze stali, któremu nie straszne są żadne przeciwności. To człowiek, który walczy do końca i nie poddaje się. Kolarze to specjalni ludzie, dlatego też mówią w specjalnym języku.

Generalnie jednak przeważa angielski. Dlaczego? Ano pewnie dlatego, że to język całego świata i prawdopodobieństwo, że porozumiemy się z przypadkowym człowiekiem na ulicy w tym właśnie języku jest bardzo wysokie. Można wysunąć śmiałą tezę, że stał się on już nieoficjalnym językiem urzędowym świata. Myślę, że podstawową zaletą tego języka jest to, że jest on, co by nie mówić, dość ubogi. Wystarczy spojrzeć do słownika. Jeden wyraz, mnóstwo znaczeń. Angielski jest również językiem dziennikarzy. Chyba nie istnieje taki, który by go nie znał. To wszystko sprawia, że dziś bez angielskiego ani rusz, a w świecie sportu chyba nawet tym bardziej. 

Ja osobiście czekam na czasy, kiedy w jakiejś dyscyplinie to język polski będzie tym wiodącym (mówi się o tenisie kobiecym, bo wiele tam „Polek”). Zdaje sobie jednak sprawę, że to mało prawdopodobne, bo jednak nasz język jest trudny. I w mowie (chyba szczególnie w mowie), i w gramatyce, i w składni. Ale może kiedyś…

niedziela, 24 czerwca 2012

Mądra Szafa mówi... (2)

"Jeśli kobieta zaczyna grzebać w jedzeniu, źle to o niej świadczy. Może to bowiem świadczyć, że chodzi jej o coś innego niż o jedzenie."

Leif GW Persson
Między tęsknotą lata a chłodem zimy

poniedziałek, 18 czerwca 2012

Fenomen spalonego!


Europejski sen piłkarski niestety się zakończył. Może nie do końca, bo przecież Mistrzostwa trwają dalej. Cała piłkarska Polska przeżyła przeraźliwe rozczarowanie, ale wydaje mi się, że tak w głębi duszy wszyscy byli na to przygotowani. Chciałoby się teraz powiedzieć, że graliśmy ja nigdy, a wyszło jak zawsze… Ale tym razem jak zawsze zdecydowanie nie było.
            Dlaczego? Ano przede wszystkim dlatego, że to Euro było (racja, jest!) u nas i mieliśmy 12 zawodnika na boisku, a przecież cały świat dobrze wie, że polscy kibice są najlepsi na świecie. Dumni po zwycięstwie, wierni po porażce. Znikąd się to nie wzięło. Poza tym zagraliśmy kawałek naprawdę dobrej piłki i choć porównywanie tej reprezentacji do zespołu Kazimierza Górskiego (co stale robią media) wydaje mi się delikatną przesadą, to wydaje mi się, że polska reprezentacja faktycznie dawno nie grała tak dobrze. Dość powiedzieć, że po raz pierwszy od dawien dawna wszystko zależało do końca od nas, a nie od rywali i skomplikowanych obliczeń matematycznych, że jeśli oni przegrają 2:0 a my potem wygramy 15:2 to mamy szansę awansować, ale i tak tylko iluzoryczną, bo ci drudzy muszą wygrać przynajmniej 3:0, a że są 50 drużyną w rankingu, a grają z 2 to może im być trudno… Nie. Nareszcie tego nie było. Co by nie powiedzieć nasi zrobili wszystko, co było w ich mocy, a momentami nawet przysłowiowo „gryźli murawę”. Wyszło jak wyszło, ale myślę, że można być zadowolonym.
            Przychodzi mi jednak do głowy jeszcze jedno, zupełnie inne pytanie: Fenomen spalonego. Skąd on się wziął i jak to jest, że dalej działa?
            Piłka nożna jest naszym sportem narodowym. To jest coś, czego od wielu lat nie potrafię zrozumieć. Jest tyle różnych dyscyplin, w których odnosimy sukcesy, ale to wcale nie one są na pierwszym planie. Dlaczego spotem narodowym nie jest siatkówka? Dlaczego nie piłka ręczna? Obawiam się, że odpowiedź jest bardziej niż prosta, ale trudno komukolwiek to przyznać. Piłka nożna to, nie oszukujmy się, gra dość prymitywna, oparta na schematach. Jestem świadoma, że zaraz znajdzie się paru obrońców tej dyscypliny, ale popatrzmy obiektywnie. Lubimy ją oglądać, bo jest prosta, nie trzeba się w nic zagłębiać. Po prostu 22 facetów biega w tę i we w tę po boisku przez 90 minut starając się trafić bramkę. Co w tym skomplikowanego… Jednak, mimo to fenomen spalonego istnieje. Cały świat z pełną fascynacją ogląda mecze piłkarskie. Czy to oznacza, że ludzie są prości i potrzebują czegoś, co pozwoli im nie myśleć? Czegoś prymitywnego..? Czy to jest właśnie to, za co kochamy piłkę nożną…?
            Ale wracając do tematu Euro 2012. Sport po raz kolejny okazał się być piękny w swojej nieprzewidywalności. Miała awansować Polska z Rosją, a tymczasem (o ironio) awansowała Grecja z Czechami. Cóż więc nam pozostało? Znaleźć inną drużynę, której będziemy kibicować z podobną pasją jak kibicowaliśmy Polsce? To chyba najlepsze rozwiązanie. Bo mimo braku Polaków w dalszych rozgrywkach to Euro niewątpliwie dostarczy nam jeszcze wiele emocji.
           

poniedziałek, 11 czerwca 2012