środa, 4 lipca 2012

Wszystkie języki sportu


W sobotę zaczął się 99. Tour de France i przy okazji transmisji przyszła mi do głowy pewna sprawa. Każda dyscyplina sportu ma swój własny język. I wcale nie chodzi mi tutaj o pojęcia typowe dla którejś, ale o zwykły język do porozumiewania. Zazwyczaj jest angielski, ale nie zawsze…

Z jakiejś, nikomu nie znanej, przyczyny językiem siatkówki na przykład jest język włoski. Nie wiem, czy ktoś zwrócił na to uwagę. Może to przez to, że włoskie siatkarskie Serie A jest jedną z najmocniejszych lig na świecie (co do tego nie ma wątpliwości, bo wystarczy spojrzeć na Ligę Mistrzów i panowanie Trentino Volley). W związku z tym wielu doskonałych zawodników gra właśnie tam i, chcąc nie chcąc, uczy się rodzimego języka. Poza tym włoski jest stosunkowo prosty w swojej formie. Weszło więc w zwyczaj, że jeśli trener nie jest z tego kraju, co zawodnicy (jeśli chodzi o kadry narodowe), to mówi się po włosku, bo większość go zna i rozumie, a jeśli nie, to szybko może się go nauczyć. W klubach jest to jeszcze pospolitsze, bo właśnie, większość zawodników ma w swojej karierze „włoski” epizod. Zagadką pozostaje tylko jedna rzecz… Dlaczego Andera Anastasi rozmawia z naszymi siatkarzami po angielsku…?

Wracając do tematu kolarstwa to tutaj przeważa zdecydowanie francuski. Ale to chyba dość prosto wytłumaczyć. Najważniejszy wyścig każdego sezonu odbywa się właśnie tam. Poza tym jest wiele pomniejszych wyścigów, czy to wieloetapowych, czy klasyków, w których ściga się czołówka światowa. Francja przyciąga, bo ma bardzo dobre drogi, ma doskonałą realizację, a co za tym idzie wielu kibiców, a więc i sponsorów. To taka samo nakręcająca się  maszyna działające wcale nie najgorzej. W ten sposób wielu kolarzy, spędzając niezliczone miesiące we Francji, uczy się tamtejszego języka. Wielu z nich z resztą przenosi się tam ze swoich rodzinnych stron. Z francuskim jest jeszcze jedna ciekawa sprawa. Jest to język piękny i zawsze kojarzył mi się z wyższymi sferami. Taki język arystokracji. No może nie wszyscy kolarze są arystokratami, ale żeby nim zostać na pewno nie można być zwykłym, przeciętnym człowiekiem. Kolarz (zwłaszcza chyba szosowy) to człowiek zrobiony ze stali, któremu nie straszne są żadne przeciwności. To człowiek, który walczy do końca i nie poddaje się. Kolarze to specjalni ludzie, dlatego też mówią w specjalnym języku.

Generalnie jednak przeważa angielski. Dlaczego? Ano pewnie dlatego, że to język całego świata i prawdopodobieństwo, że porozumiemy się z przypadkowym człowiekiem na ulicy w tym właśnie języku jest bardzo wysokie. Można wysunąć śmiałą tezę, że stał się on już nieoficjalnym językiem urzędowym świata. Myślę, że podstawową zaletą tego języka jest to, że jest on, co by nie mówić, dość ubogi. Wystarczy spojrzeć do słownika. Jeden wyraz, mnóstwo znaczeń. Angielski jest również językiem dziennikarzy. Chyba nie istnieje taki, który by go nie znał. To wszystko sprawia, że dziś bez angielskiego ani rusz, a w świecie sportu chyba nawet tym bardziej. 

Ja osobiście czekam na czasy, kiedy w jakiejś dyscyplinie to język polski będzie tym wiodącym (mówi się o tenisie kobiecym, bo wiele tam „Polek”). Zdaje sobie jednak sprawę, że to mało prawdopodobne, bo jednak nasz język jest trudny. I w mowie (chyba szczególnie w mowie), i w gramatyce, i w składni. Ale może kiedyś…