środa, 4 lipca 2012

Wszystkie języki sportu


W sobotę zaczął się 99. Tour de France i przy okazji transmisji przyszła mi do głowy pewna sprawa. Każda dyscyplina sportu ma swój własny język. I wcale nie chodzi mi tutaj o pojęcia typowe dla którejś, ale o zwykły język do porozumiewania. Zazwyczaj jest angielski, ale nie zawsze…

Z jakiejś, nikomu nie znanej, przyczyny językiem siatkówki na przykład jest język włoski. Nie wiem, czy ktoś zwrócił na to uwagę. Może to przez to, że włoskie siatkarskie Serie A jest jedną z najmocniejszych lig na świecie (co do tego nie ma wątpliwości, bo wystarczy spojrzeć na Ligę Mistrzów i panowanie Trentino Volley). W związku z tym wielu doskonałych zawodników gra właśnie tam i, chcąc nie chcąc, uczy się rodzimego języka. Poza tym włoski jest stosunkowo prosty w swojej formie. Weszło więc w zwyczaj, że jeśli trener nie jest z tego kraju, co zawodnicy (jeśli chodzi o kadry narodowe), to mówi się po włosku, bo większość go zna i rozumie, a jeśli nie, to szybko może się go nauczyć. W klubach jest to jeszcze pospolitsze, bo właśnie, większość zawodników ma w swojej karierze „włoski” epizod. Zagadką pozostaje tylko jedna rzecz… Dlaczego Andera Anastasi rozmawia z naszymi siatkarzami po angielsku…?

Wracając do tematu kolarstwa to tutaj przeważa zdecydowanie francuski. Ale to chyba dość prosto wytłumaczyć. Najważniejszy wyścig każdego sezonu odbywa się właśnie tam. Poza tym jest wiele pomniejszych wyścigów, czy to wieloetapowych, czy klasyków, w których ściga się czołówka światowa. Francja przyciąga, bo ma bardzo dobre drogi, ma doskonałą realizację, a co za tym idzie wielu kibiców, a więc i sponsorów. To taka samo nakręcająca się  maszyna działające wcale nie najgorzej. W ten sposób wielu kolarzy, spędzając niezliczone miesiące we Francji, uczy się tamtejszego języka. Wielu z nich z resztą przenosi się tam ze swoich rodzinnych stron. Z francuskim jest jeszcze jedna ciekawa sprawa. Jest to język piękny i zawsze kojarzył mi się z wyższymi sferami. Taki język arystokracji. No może nie wszyscy kolarze są arystokratami, ale żeby nim zostać na pewno nie można być zwykłym, przeciętnym człowiekiem. Kolarz (zwłaszcza chyba szosowy) to człowiek zrobiony ze stali, któremu nie straszne są żadne przeciwności. To człowiek, który walczy do końca i nie poddaje się. Kolarze to specjalni ludzie, dlatego też mówią w specjalnym języku.

Generalnie jednak przeważa angielski. Dlaczego? Ano pewnie dlatego, że to język całego świata i prawdopodobieństwo, że porozumiemy się z przypadkowym człowiekiem na ulicy w tym właśnie języku jest bardzo wysokie. Można wysunąć śmiałą tezę, że stał się on już nieoficjalnym językiem urzędowym świata. Myślę, że podstawową zaletą tego języka jest to, że jest on, co by nie mówić, dość ubogi. Wystarczy spojrzeć do słownika. Jeden wyraz, mnóstwo znaczeń. Angielski jest również językiem dziennikarzy. Chyba nie istnieje taki, który by go nie znał. To wszystko sprawia, że dziś bez angielskiego ani rusz, a w świecie sportu chyba nawet tym bardziej. 

Ja osobiście czekam na czasy, kiedy w jakiejś dyscyplinie to język polski będzie tym wiodącym (mówi się o tenisie kobiecym, bo wiele tam „Polek”). Zdaje sobie jednak sprawę, że to mało prawdopodobne, bo jednak nasz język jest trudny. I w mowie (chyba szczególnie w mowie), i w gramatyce, i w składni. Ale może kiedyś…

niedziela, 24 czerwca 2012

Mądra Szafa mówi... (2)

"Jeśli kobieta zaczyna grzebać w jedzeniu, źle to o niej świadczy. Może to bowiem świadczyć, że chodzi jej o coś innego niż o jedzenie."

Leif GW Persson
Między tęsknotą lata a chłodem zimy

poniedziałek, 18 czerwca 2012

Fenomen spalonego!


Europejski sen piłkarski niestety się zakończył. Może nie do końca, bo przecież Mistrzostwa trwają dalej. Cała piłkarska Polska przeżyła przeraźliwe rozczarowanie, ale wydaje mi się, że tak w głębi duszy wszyscy byli na to przygotowani. Chciałoby się teraz powiedzieć, że graliśmy ja nigdy, a wyszło jak zawsze… Ale tym razem jak zawsze zdecydowanie nie było.
            Dlaczego? Ano przede wszystkim dlatego, że to Euro było (racja, jest!) u nas i mieliśmy 12 zawodnika na boisku, a przecież cały świat dobrze wie, że polscy kibice są najlepsi na świecie. Dumni po zwycięstwie, wierni po porażce. Znikąd się to nie wzięło. Poza tym zagraliśmy kawałek naprawdę dobrej piłki i choć porównywanie tej reprezentacji do zespołu Kazimierza Górskiego (co stale robią media) wydaje mi się delikatną przesadą, to wydaje mi się, że polska reprezentacja faktycznie dawno nie grała tak dobrze. Dość powiedzieć, że po raz pierwszy od dawien dawna wszystko zależało do końca od nas, a nie od rywali i skomplikowanych obliczeń matematycznych, że jeśli oni przegrają 2:0 a my potem wygramy 15:2 to mamy szansę awansować, ale i tak tylko iluzoryczną, bo ci drudzy muszą wygrać przynajmniej 3:0, a że są 50 drużyną w rankingu, a grają z 2 to może im być trudno… Nie. Nareszcie tego nie było. Co by nie powiedzieć nasi zrobili wszystko, co było w ich mocy, a momentami nawet przysłowiowo „gryźli murawę”. Wyszło jak wyszło, ale myślę, że można być zadowolonym.
            Przychodzi mi jednak do głowy jeszcze jedno, zupełnie inne pytanie: Fenomen spalonego. Skąd on się wziął i jak to jest, że dalej działa?
            Piłka nożna jest naszym sportem narodowym. To jest coś, czego od wielu lat nie potrafię zrozumieć. Jest tyle różnych dyscyplin, w których odnosimy sukcesy, ale to wcale nie one są na pierwszym planie. Dlaczego spotem narodowym nie jest siatkówka? Dlaczego nie piłka ręczna? Obawiam się, że odpowiedź jest bardziej niż prosta, ale trudno komukolwiek to przyznać. Piłka nożna to, nie oszukujmy się, gra dość prymitywna, oparta na schematach. Jestem świadoma, że zaraz znajdzie się paru obrońców tej dyscypliny, ale popatrzmy obiektywnie. Lubimy ją oglądać, bo jest prosta, nie trzeba się w nic zagłębiać. Po prostu 22 facetów biega w tę i we w tę po boisku przez 90 minut starając się trafić bramkę. Co w tym skomplikowanego… Jednak, mimo to fenomen spalonego istnieje. Cały świat z pełną fascynacją ogląda mecze piłkarskie. Czy to oznacza, że ludzie są prości i potrzebują czegoś, co pozwoli im nie myśleć? Czegoś prymitywnego..? Czy to jest właśnie to, za co kochamy piłkę nożną…?
            Ale wracając do tematu Euro 2012. Sport po raz kolejny okazał się być piękny w swojej nieprzewidywalności. Miała awansować Polska z Rosją, a tymczasem (o ironio) awansowała Grecja z Czechami. Cóż więc nam pozostało? Znaleźć inną drużynę, której będziemy kibicować z podobną pasją jak kibicowaliśmy Polsce? To chyba najlepsze rozwiązanie. Bo mimo braku Polaków w dalszych rozgrywkach to Euro niewątpliwie dostarczy nam jeszcze wiele emocji.
           

poniedziałek, 11 czerwca 2012